Trzebinia: W rocznicę śmierci ks. Luzara

13 września tego roku mijają 82 lata od śmierci ks. hm. Mariana Luzara, założyciela harcerstwa w Trzebini, wieloletniego komendanta hufca ZHP, wielkiego przyjaciela młodzieży. Burmistrz Jarosław Okoczuk i jego zastępca Mirosław Cholewa złożyli z tej okazji kwiaty pod pomnikiem księdza.

Burmistrz Jarosław Okoczuk i jego zastępca Mirosław Cholewa

Ks. hm. Marian Luzar, pseudonim Czarny Kruk”, był jedną z najwybitniejszych osób, działających na rzecz rozwoju miasta. Z Trzebinią związany był nie tylko posługą kapłańską, ale przede wszystkim pracą wychowawczą z najmłodszym pokoleniem. To właśnie on dał początek trzebińskiemu harcerstwu. Angażował się w sprawy lokalnej społeczności. Za swoją postawę był bardzo ceniony i lubiany w środowisku.

Władze miasta składają kwiaty pod pomnikiem

Dwa lata temu, w 80. rocznicę jego śmierci, na rogu ulic Kościelnej i Luzara, tuż przy kościele św. App. Piotra i Pawła w Trzebini, uroczyście odsłonięto pomnik ks. hm. Mariana Luzara. Autorem popiersia jest artysta rzeźbiarz Michał Batkiewicz. Pomysłodawcami tej inicjatywy są burmistrz Jarosław Okoczuk oraz proboszcz parafii Piotra i Pawła, ks. Stanisław Bercal.

Ks. Marian Luzar (1895 - 1939)

Urodził się w 1895 r. w Czarnej Wsi koło Krakowa. Po maturze, zdanej z wyróżnieniem w 1914 roku, nie został przyjęty do Seminarium Duchownego; udało mu się to dopiero w roku następnym. W roku 1915 wstąpił na Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jagiellońskiego. W seminarium wraz z kolegami wydawał pismo kleryckie Tempus Liberum, zawierające treści z dziedziny teologicznej, a także skautowej, ponieważ przyszły ksiądz uczestniczył w pracach organizujących harcerstwo (w budynku Sokoła) w Krakowie i należał do pionierów skautingu (wstąpił do ruchu skautowego jeszcze w gimnazjum, w 1912 r., był też jednym z przywódców II Krakowskiej Drużyny Skautów im. Henryka Dąbrowskiego). W drużynie używał harcerskiego pseudonimu Czarny Kruk.

__Marian Luzar otrzymał święcenia kapłańskie 29 czerwca 1919 r. na Wawelu z rąk metropolity krakowskiego arcybiskupa Adama Stefana Sapiehy. Przez 5 lat pełnił posługę w Niegowici koło Bochni (jako wikariusz i nauczyciel religii), natomiast w sierpniu 1924 r. przeniósł się do Trzebini, jako wikariusz w parafii pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła. W obu parafiach zakładał drużyny harcerskie i organizował zajęcia dla biednej, a uzdolnionej młodzieży. W ruch harcerski był bardzo zaangażowany, a w latach 1927-1930 pełnił funkcję komendanta Krakowskiej Chorągwi Związku Harcerstwa Polskiego, później zaś jej kapelana. W 1931 roku centralne władze harcerskie mianowały go Naczelnym Kapelanem ZHP na obszar Polski. Za pracę społeczną w harcerstwie został odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi.

__Ks. Luzar angażował się też w sprawy lokalnej społeczności - po wyborach 18 grudnia 1938 r. wszedł do Rady Miejskiej, był też inicjatorem powstania Domu Ludowego w Trzebini, na który przeznaczał własne dochody. Było to miejsce otwarte nie tylko dla harcerzy, ale dla młodzieży w ogóle, gdzie organizowano spotkania, wieczorki literackie, odczyty inowersytetu powszechnego, przedstawienia czy zabawy taneczne. Za swoją postawę był w środowisku bardzo ceniony, wielu młodych ludzi włączało się w szeregi harcerstwa zachęconych przez rówieśników. Pierwszą drużynę sformowaną w Trzebini od sutanny księdza-drużynowego nazywano Czarną Jedynką, natomiast do ks. Luzara przylgnął harcerski przydomek Czarny Kruk.

__W momencie wybuchu II WŚ ks. Marian (jako Kapelan Rezerwy Wojska Polskiego, co odpowiadało randze kapitana) został zmobilizowany i razem z oddziałem wyruszył do walki, a potem za Bug. Niemcy po 5 września 1939 r. rozpoczęli na Kresach silne naloty bombowe na stacje kolejowe, w wyniku których zginęło wielu polskich żołnierzy. W jednym z nich, urządzonym na stację węzłową w okolicach Równego, zginął 13.09.1939 r. 44-letni wówczas ks. Luzar. Mówiło się, że zanim zginął od odłamków bomb, niósł pomoc innym rannym żołnierzom.

__Nagrobek ks. hm Mariana Luzara znajduje się na polskiej części cmentarza przy ul. Dubieńskiej w Równem na Wołyniu (obecnie Ukraina, ok. 200 km od polskiej granicy). Pomnik na początkowo ziemnym grobie ustawiono dopiero w latach 60. Obecnie rówieńscy harcerze organizują tam uroczyste odprawy.

Urząd Miasta Trzebinia,

trzebinia.pl/aktualnosci/miasto-i-gmina/8892-w-rocznice-smierci-ks-luzara