Eliza Orzeszkowa - 185 lat po narodzinach i wciąż bez kurzu na półce

FOT. MBP w Chrzanowie
W chrzanowskiej bibliotece nazwisko Elizy Orzeszkowej wraca dziś jak przypomnienie, że polska literatura ma swoje filary, których nie da się ominąć. Autorka „Nad Niemnem” nie była tylko wielką pisarką - była też uważną obserwatorką ludzi, historii i codziennych wyborów 📚
- Z Grodzieńszczyzny do literackiego panteonu - tak rodziła się Eliza Orzeszkowa
- W czasie powstania styczniowego nie stała z boku
- Eliza Orzeszkowa i „Nad Niemnem” - książka, która wciąż trzyma poziom
Z Grodzieńszczyzny do literackiego panteonu - tak rodziła się Eliza Orzeszkowa
Eliza Orzeszkowa, z domu Pawłowska, przyszła na świat 6 czerwca 1841 roku w majątku Milkowszczyzna na Grodzieńszczyźnie. Z czasem stała się jedną z najważniejszych postaci polskiego pozytywizmu - pisarką, nowelistką i publicystką, której głos liczył się nie tylko w literaturze, ale i w debacie o tym, jak wygląda odpowiedzialność za drugiego człowieka.
Staranne wykształcenie odebrała na pensji sakramentek w Warszawie. To właśnie tam poznała Marię Konopnicką, a ta znajomość przerodziła się w wieloletnią przyjaźń. W tle jej życia nieustannie szła historia kraju, a Orzeszkowa nie pozostawała wobec niej obojętna ✍️
Więcej aktualności z Chrzanowa znajdziesz na stronie głównej chrzanowski24.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na chrzanowski24.pl/wydarzenie.
W czasie powstania styczniowego nie stała z boku
W 1863 roku, podczas powstania styczniowego, wspierała walczących w służbach pomocniczych. W swoim majątku w Ludwinowie ukrywała także chorego Romualda Traugutta, którego później osobiście odprowadziła do granicy. To jeden z tych epizodów, które pokazują, że jej biografia nie zamyka się w gabinecie pisarki - była w samym środku spraw ważnych i trudnych.
Po upadku zrywu narodowego i zesłaniu pierwszego męża, Piotra Orzeszki, na Syberię, unieważniła małżeństwo i osiadła w Grodnie. Od tego momentu całkowicie oddała się literaturze. W jej tekstach coraz mocniej wybrzmiewały sprawy najsłabszych, pomijanych i tych, których zwykle nie było w centrum uwagi.
Eliza Orzeszkowa i „Nad Niemnem” - książka, która wciąż trzyma poziom
Jej najgłośniejszym dziełem pozostaje „Nad Niemnem”, wydane w 1888 roku, dokładnie w 25. rocznicę powstania styczniowego. To powieść, która rozpisuje losy Bohatyrowiczów i Korczyńskich na szerokim, społecznym tle. Praca, pamięć o przeszłości i moralne fundamenty wspólnoty - właśnie na tym Orzeszkowa budowała swój literacki świat 🌿
I chyba dlatego jej książki nie zestarzały się tak, jak mogłoby się wydawać. Nadal czyta się je jak opowieść o tym, co w życiu publicznym i prywatnym naprawdę się liczy: o odpowiedzialności, szacunku do pracy i o pamięci, która nie powinna znikać wraz z kolejnym pokoleniem.
Eliza Orzeszkowa zmarła 18 maja 1910 roku w Grodnie po ciężkiej chorobie serca. Zostawiła po sobie ogromny dorobek, tłumaczony na blisko 20 języków, i reputację pisarki, która potrafiła budzić sumienia nie podniesionym tonem, ale siłą myśli i precyzją słowa.
na podstawie: MBP w Chrzanowie.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (MBP w Chrzanowie). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

„Święta między nami” zaprosi Libiąż na muzyczny wieczór bliskości

Kaiju no.8 w Chrzanowie. Komiksowe kółko szykuje potworną rozmowę

Nowa droga i pierwszy blok powstają na osiedlu Młodości

Nowa droga w centrum Chrzanowa poprzedzi przetarg na działki pod mieszkania

Planszówki wracają do Trzebini. W DK „Sokół” każdy znajdzie miejsce przy stole

Ankieta o podróżach w Polsce ma pomóc zaplanować transport do 2035 roku

Budżet, działka i dotacje w porządku obrad Rady Gminy Babice

Piłkarze z Zagórza wygrali turniej w Chełmku i awansowali do województwa

Mikołaj na rowerze wróci do Libiąża. Zimowy rajd ruszy 6 grudnia

Zostań wolontariuszem WOŚP i dołącz do sztabu przed finałem w 2027 roku

„Na serca dnie” zabrzmi w Płazie. Kasia i Artur Likus Band zagrają w bibliotece

Hala w Chrzanowie zostaje zamknięta dłużej. Powrót planowany jest na koniec grudnia

W Trzebini okna rozbłysną na czerwono. Akcja już 19 listopada

XI Chrzanowski Cross Świętego Mikołaja znów wyprowadzi biegaczy na trasę
Przydatne dane teleadresowe
- Apteki w Chrzanowie - godziny otwarcia, dyżury, apteka całodobowa
- Urząd Stanu Cywilnego w Trzebini - kontakt, adres i zakres spraw
- Miejska Biblioteka Publiczna im. Adama Asnyka w Trzebini - kontakt, godziny, filie i karta biblioteczna
- Agencja Rozwoju Małopolski Zachodniej w Chrzanowie - kontakt, godziny, informacje
- Komisariat Policji w Alwerni - kontakt, dzielnicowi, zgłaszanie spraw
- Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Chrzanowie - kontakt, godziny, informacje
