Małopolska z rekordowym budżetem - więcej pociągów, obwodnic i miliard na bezpieczeństwo

W projekcie budżetu województwa na 2026 rok jest więcej pieniędzy na to, co mieszkańcy odczują na co dzień: drogi, pociągi, szpitale i ochrona przed kryzysami. Z Trzebinii widać, że to impuls nie tylko dla Krakowa, lecz dla całego regionu – od linii kolejowych po małe gminy, które mają szansę na lepsze połączenia autobusowe. Marszałek przedstawia skalę inwestycji i terminy, które warto zapamiętać.

• Budżet ma charakter proinwestycyjny i zmienia skalę wydatków
• Co trafi na drogi i jakie inwestycje są już w przetargach
• Filharmonia, szpitale i programy społeczne - inwestycje kulturalne i zdrowotne
• Bezpieczeństwo – gotowość sprzętowa i szkolenia dla mieszkańców

Budżet ma charakter proinwestycyjny i zmienia skalę wydatków

W projekcie budżetu województwa Małopolskiego na 2026 rok zapisano ponad 4 miliardy złotych, z czego blisko 1,8 miliarda złotych trafi na wydatki inwestycyjne. Największy udział ma sektor transportu i łączności – ponad 1,9 miliarda złotych, co przekłada się na rosnące tempo budowy dróg, obwodnic i modernizacji przewozów regionalnych. Według władz regionu to odpowiedź na gwałtowny wzrost zapotrzebowania na transport publiczny – pasażerów kolei regionalnej przybyło z około 7 mln w 2014 roku do szacowanych 27 mln w 2025 roku.

“Naszym celem jest, by Małopolska była najlepszym miejscem do życia i pracy.”
— Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego

W planach jest zakup łącznie 25 nowych pociągów; dotąd zakontraktowano 12 z nich. Pierwsze pojazdy mają pojawić się na torach w wakacje 2026, kolejne w 2028, a realizacja całego zamówienia ma się zakończyć w 2029. Jeden pięcioczłonowy zespół trakcyjny kosztuje około 50 mln zł, a wartość zamówienia przekracza 1 mld zł. Do tego dochodzą inwestycje w zaplecze serwisowe oraz coroczne dopłaty do biletów i przewozów na poziomie blisko 400 mln zł.

Co trafi na drogi i jakie inwestycje są już w przetargach

Wśród większych zadań drogowych zaplanowanych na następny rok są kontynuacje już rozpoczętych przedsięwzięć oraz nowe procedury przetargowe. W realizacji lub przygotowaniu znajdują się m.in.:

• kontynuacja budowy obwodnicy Proszowic – etap II,
• obwodnice Olszyn i Jankowic w ciągu DW 781,
• połączenie węzła autostradowego A4 Bochnia z DK 94 – etap III,
• połączenie węzła A4 Brzesko z DW 768 – etap II,
• postępowania przetargowe na obwodnicę Lisiej Góry oraz most na Dunajcu w Nowym Sączu.

W planie są także projekty przygotowawcze i ZRID-y dla kolejnych obwodnic; lista zadań jest dłuższa niż w tym skrócie, co oznacza, że prace drogowe będą widoczne także poza dużymi miastami.

Filharmonia, szpitale i programy społeczne - inwestycje kulturalne i zdrowotne

W budżecie zabezpieczono środki na kulturę i ochronę dziedzictwa – ponad 413 mln zł, na ochronę zdrowia blisko 250 mln zł, a na oświatę ponad 182 mln zł. W planach są:

• rozstrzygnięcie konkursu i dalsze prace nad nową siedzibą Filharmonii im. Karola Szymanowskiego w Krakowie z podpisaniem umowy z wykonawcą w okolicach maja–czerwca,
• kontynuacja remontu Teatru im. Juliusza Słowackiego,
• remont Zamku Lipowiec i utworzenie Muzeum Taternictwa i Narciarstwa w Zakopanem,
• duże modernizacje małopolskich szpitali – m.in. w Krakowie, Tarnowie i Nowym Sączu,
• programy stypendialne i rozwój Branżowych Centrów Umiejętności.

W obszarze pomocy społecznej przewidziano kontynuację programów takich jak Małopolski Tele-Anioł 2.0 z pilotażem komponentu telemedycznego oraz wsparcie rodzin poprzez projekty: Po pierwsze rodzina, Rodzina w Centrum, Małopolska Maluchom.

Bezpieczeństwo – gotowość sprzętowa i szkolenia dla mieszkańców

Marszałek akcentuje, że jednym z filarów budżetu jest bezpieczeństwo. Na inwestycje związane z odpornością regionu – miejsca tymczasowego schronienia, dostęp do wody w obszarach zagrożonych, doposażenie służb i szkolenia – planowane jest aż 1 mld zł. Przykłady zrealizowanych działań z ostatnich lat pokazują skalę:

• przekazanie 63 samochodów gaśniczych dla Ochotniczych Straży Pożarnych – koszt ok. 65 mln zł,
• sfinansowanie kursów pierwszej pomocy dla 3 tys. strażaków-ochotników,
• zakup 50 namiotów polowych i 50 ambulansów, które podniosły mobilność i gotowość regionu.

“Jesteśmy zdeterminowani, żeby cały proces uzgodnień zamknąć przed końcem bieżącego roku”
— Łukasz Smółka, o planach negocjacji zmian w programie Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021–2027

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego (UMWM) informuje też, że poziom kontraktacji funduszy unijnych w regionie sięga blisko 60%, co stawia Małopolskę na 3. miejscu w kraju w skali wykorzystania środków z perspektywy 2021–2027.

Praktyczne informacje i co to oznacza dla mieszkańców

• komunikacja: już dziś działania Kolei Małopolskich i Małopolskich Linii Dowozowych docierają do 111 gmin; w 2026 r. planowany zasięg to 117 gmin – tam, gdzie nie ma torów, pojawią się skomunikowane autobusy; koszt obsługi projektowanych 75 linii autobusowych to ponad 103 mln zł,
• tabor: pierwsze nowe pociągi pojawią się latem 2026 – to realny termin, który może poprawić komfort dojazdów także z terenów przygranicznych powiatów,
• opieka zdrowotna: planowane modernizacje w regionalnych szpitalach przekładają się na krótsze kolejki i lepsze wyposażenie – w Trzebinii warto śledzić lokalne harmonogramy prac i ewentualne konkursy na dofinansowania.

Artykuł powstał w oparciu o informacje przekazane przez Zarząd Województwa Małopolskiego i UMWM.

na podstawie: UM Trzebinia.