Gdańsk jak przed laty - odkrycie z cyklu Ze starej półki Biblioteki w Trzebini

Biblioteka w Trzebini wyciąga z regałów stary tom, który zabiera czytelnika w podróż do międzywojennego Gdańska. Tekst i fotografie z książki pokazują, jak autor widział związek miasta z Polską - a sam egzemplarz ma ciekawą historię wydawniczą. 📚✨

• W cyklu Ze starej półki Biblioteki w Trzebini - książka przenosi do Gdańska sprzed stulecia
• Franciszek Klein opisuje Gdańsk jako wrota Korony Polskiej - cytaty i kontekst

W cyklu Ze starej półki Biblioteki w Trzebini - książka przenosi do Gdańska sprzed stulecia

Franciszek Klein, historyk sztuki urodzony w 1882 roku, podjął się wczesnego w XX wieku próby opisania Gdańska jako części polskiej historii. Jego publikacja ukazała się w 1921 roku (na okładce błędnie widnieje data 1920) i zawiera bogaty materiał ilustracyjny - na końcu znajduje się 30 zdjęć wykonanych przez samego autora. 😊
Książka wyszła nakładem Księgarni Ferdynanda Hoesicka, a druk zrealizowała Drukarnia Narodowa w Krakowie - to wszystko dodaje jej lokalnego i wydawniczego smaku. 🖼️

Franciszek Klein opisuje Gdańsk jako wrota Korony Polskiej - cytaty i kontekst

Klein, znany też z monografii o krakowskich Plantach wydanej w 1914 roku, zestawia przeszłość handlową Gdańska z sytuacją po rozbiorach i po odzyskaniu niepodległości. W tekście pojawia się charakterystyczny obraz miasta jako bramy łączącej Polskę ze światem - przejmujący, bo pisany w pierwszych latach po odzyskaniu państwa.

“[…] wraca do Polski Gdańsk, najważniejszy punk handlowy w dawnej Polsce, zwany zawsze „wrotami Korony polskiej”. Zdaje mi się, że trudno o bardziej trafna nazwę. Te „wrota” Polski nie są jeszcze zupełnie w jej ręku, a skutki tego ujawniają się co chwila, w trudnościach transportu najpotrzebniejszych przedmiotów dla państwa. Gdy Polska upadła z końcem XVIII wieku, te „wrota” się zamknęły. Gdańsk – przedtem ludny i potężny punkt handlu morskiego, podupadł od razu i zeszedł do trzeciorzędnych miast niemieckich, ważnych jedynie ze względu na swą wspaniałą przeszłość i zabytki sztuki. Dziś gdy Polska powstała na nowo – te „wrota” jej otwierają się znowu. Gdańsk budzi się do nowego - czy też do swego dawnego życia”.

• Franciszek Klein

Historia wydawcy też ma tu swoje miejsce - Ferdynand Hoesick przejął firmę po ojcu w 1900 roku, działał od 1905 roku także w Krakowie, a sama księgarnia sięga korzeniami 1865 roku; działalność firmy trwała do czerwca 1940. Hoesick żył w latach 1867-1941, co w kontekście dziejów wydawnictwa mówi wiele o epoce i warunkach publikacji. 📖🔎

Biblioteka w Trzebini pokazuje, że nawet pojedynczy zapomniany tom - z fotografiami i kontekstem wydawniczym - potrafi przypomnieć o tym, jak skomplikowana była polska pamięć miejska w XX wieku. Dla mieszkańców to szansa na spotkanie z fragmentem historii opowiedzianej nie przez archiwalne dokumenty, lecz przez obraz i pióro jednego autora. 📷📜

na podstawie: MBP Trzebinia.