Odezwa wyborcza Ignacego Daszyńskiego z 1928 roku odkryta w bibliotece Trzebini

Zapomniane echa politycznych zmagań sprzed niemal wieku ożywają dzięki unikatowemu dokumentowi z Biblioteki w Trzebini. Jak wyglądała walka o niepodległość i demokrację w Małopolsce w czasach II Rzeczypospolitej? Oto fascynująca podróż do przeszłości, która rzuca nowe światło na lokalne wydarzenia sprzed lat.

• Trzebińska biblioteka przechowuje świadectwo walki o wolność i sprawiedliwość społeczną
• Polityczne napięcia Małopolski widoczne na tle wyborów 1928 roku

Trzebińska biblioteka przechowuje świadectwo walki o wolność i sprawiedliwość społeczną

Wśród zbiorów Biblioteki w Trzebini znajduje się niezwykle cenny, choć mocno zniszczony dokument odezwa wyborcza Ignacego Daszyńskiego, jednej z kluczowych postaci polskiej sceny politycznej okresu międzywojennego. Ten historyczny materiał pochodzi z lutego 1928 roku i był skierowany do mieszkańców okręgu obejmującego Kraków oraz pobliskie miasta: Chrzanów, Oświęcim, Olkusz i Miechów.

Daszyński, pełniący wówczas funkcję wicemarszałka Sejmu, startował z listy Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) w marcowych wyborach parlamentarnych. W swoim wystąpieniu podkreślał wagę niepodległości Polski oraz konieczność budowania państwa, które będzie służyć wszystkim pracującym zarówno na wsi, jak i w mieście. Jego słowa niosły przesłanie jedności i odpowiedzialności za przyszłość kraju po rozpadzie trzech zaborczych imperiów.

Polityczne napięcia Małopolski widoczne na tle wyborów 1928 roku

Odezwa Daszyńskiego nie była jedynie manifestem programowym stanowiła także zdecydowaną krytykę przeciwników politycznych. Wśród nich wymieniał komunistów, których oskarżał o współpracę z Armią Czerwoną podczas wojny polsko-bolszewickiej oraz rządową listę BBWR, której zarzucał dążenie do ograniczenia roli Sejmu i odbierania praw wyborczych szerokim grupom społecznym.

Cały program rządowych kandydatów streszcza się w OSŁABIENIU SEJMU! Więc jedni żądają, żeby Prezydent Republiki polskiej miał zupełnie taką samą władzę jak Prezydent Stanów Zjednoczonych… Drudzy atakują wprost powszechne głosowanie…” pisał Ignacy Daszyński.

Pomimo tych ostrych sporów politycznych, Polska Partia Socjalistyczna zdobyła 13% głosów, co dało jej 64 mandaty w Sejmie. W okręgu obejmującym Kraków i okoliczne miasta Daszyński zwiększył poparcie aż o połowę względem poprzednich wyborów, zdobywając ponad 77 tysięcy głosów.

Warto zaznaczyć, że już 27 marca 1928 roku podczas pierwszego posiedzenia nowo wybranego Sejmu Daszyński triumfował w wyborach na marszałka Sejmu, pokonując kandydatów BBWR i Związku Ludowo-Narodowego. Po objęciu tej prestiżowej funkcji zrezygnował jednak z kierowania partią oraz redagowania Pobudki”, pozostając aktywnym działaczem społecznym jako przewodniczący Zarządu Głównego Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych.

Choć oryginalny dokument jest dziś bardzo delikatny papier kruszeje i nosi ślady upływu czasu biblioteka dba o jego zachowanie poprzez udostępnianie cyfrowej wersji. To wyjątkowe świadectwo historii przypomina o burzliwych czasach kształtowania się polskiej demokracji i roli Małopolan w tych przemianach.

Na podstawie: MBP Trzebinia