Dlaczego warto przestawić się na mąkę bezglutenową?

W ostatnich latach coraz więcej osób przechodzi na dietę bezglutenową. Producenci prześcigają się w rozszerzaniu oferty bezglutenowych mąk, makaronów i innych produktów z symbolem przekreślonego kłosa, pod których ciężarem uginają się sklepowe półki. Czy utrzymujący się trend związany jest z modą, koniecznością czy z coraz większą świadomością zdrowotną?

Czym właściwie jest gluten i z czego wynika jego szkodliwość?

Gluten to mieszanina białek występujących w pszenicy, życie i jęczmieniu. Jego główną zaletą jest nadawanie lekkości i elastyczności wyrobom produkowanym z tych zbóż. Wysoka zawartość glutenu w pszenicy sprawia, że jest chętnie wykorzystywana w piekarnictwie i cukiernictwie. Produkty powstałe z mąki pszennej są puszyste, sprężyste i doceniane przez klientów. Dlaczego więc gluten cieszy się złą sławą?

Obrońcy glutenowej diety mówią o tym, że ludzie od wieków spożywają zboża, bo stanowiły one podstawę żywienia i mają rację… tylko niezupełnie. Współczesne zboża, szczególnie pszenica, mają niewiele wspólnego z tymi, które spożywali nasi przodkowie.

Wraz z przybywaniem ludzi na świecie wzrasta zapotrzebowanie na żywność i jej szczególne cechy, np. zawartość glutenu w pszenicy. Genetyczne modyfikowanie żywności umożliwiło wytworzenie pszenicy kodującej więcej białek glutenowych, idealnej dla przemysłu piekarniczego, ale niekoniecznie dla konsumenta.

Ilość spożywanego przez niego białka glutenowego wzrosło ponad możliwości układu trawiennego, ponieważ występuje on nie tylko w produktach zbożowych, ale również w tych, w których chętnie wykorzystywane są jego właściwości (np. w przemyśle wędliniarskim czy wysoko przetworzonej żywności).

Kiedy eliminacja glutenu jest koniecznością?

Uznając, że problemem nie jest sam gluten tylko jego ilość, czy warto przechodzić na bezglutenową dietę?

Bezwzględnym wskazaniem do zrezygnowania z glutenu jest celiakia (choroba autoimmunologiczna o podłożu genetycznym), alergia na gluten (wysypka, problemy oddechowe, wstrząs anafilaktyczny) oraz nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (wzdęcia, biegunki, bóle brzucha, bóle głowy, stawów, mięśni, stałe uczucie zmęczenia, mgła mózgowa”).

W przypadku alergii i celiakii szkodliwość glutenu możemy potwierdzić badaniami, natomiast diagnoza nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten opiera się na własnych doświadczeniach i obserwacji objawów, jakie wywołuje spożycie glutenu. Osoby cierpiące z powodu nieuzasadnionych bólów głowy, stawów, mięśni, brzucha, chronicznie zmęczone, mające problemy z koncentracją, powinny rozważyć przeprowadzenie próbnej eliminacji glutenu z diety i obserwacji swojego samopoczucia.

Dawniej taka dieta wiązała się z rezygnacją z artykułów, które trudno było czymkolwiek zastąpić, obecnie mamy duży wybór produktów bezglutenowych, a wiele z nich, np. mąka bezglutenowa lub makaron, możemy kupić nawet w niewielkich sklepach.

Dieta bezglutenowa decyzja należy do Ciebie

Osoby, które nie zauważają u siebie żadnych niepokojących objawów po spożyciu produktów zawierających gluten, nie muszą z niego rezygnować. Jednak ze względu na jego wysokie stężenie w pieczywie i makaronach oraz występowanie w artykułach niezbożowych, możliwości kumulowania w przewodzie pokarmowym i wystąpienia nadwrażliwości, warto rozważyć zastąpienie niektórych produktów ich bezglutenowym odpowiednikiem np. omlet z mąką bezglutenową zamiast mąki pszennej.

Przykładowe mąki bezglutenowe dostępne na rynku: kukurydziana, ryżowa, gryczana, owsiana (bezglutenowa), jaglana, kokosowa, ciecierzycowa, kasztanowa, tapiokowa, amarantu sowa oraz specjalne mieszanki mąk bezglutenowych o różnym przeznaczeniu (np. do pieczenia pizzy, chleba, ciasta).