Miały być mieszkania na lata. Najemcy SIM w Chrzanowie mówią dziś o dopłatach i rezygnacjach

Jeszcze w marcu nowy blok SIM Zagłębie w Chrzanowie przyciągał tłumy podczas dni otwartych. Spółka informowała o setkach odwiedzających, a burmistrz Robert Maciaszek przekazywał, że wszystkie mieszkania znalazły najemców. Kilka miesięcy później ton rozmów jest zupełnie inny. Jak podaje Chrzanowska Telewizja Lokalna, przyszli lokatorzy mierzą się z wyższymi kosztami, niepewnością dotyczącą wykupu mieszkań i kolejnym oczekiwaniem na klucze. Część osób już zrezygnowała.

16 marca SIM Zagłębie podsumował dni otwarte swojej inwestycji w Chrzanowie. Spółka informowała wtedy, że przez weekend budynek odwiedziło 286 osób. Zainteresowani mogli zobaczyć dwa mieszkania pokazowe oraz lokale użytkowe. Wśród gości byli m.in. prezes Krajowego Zasobu Nieruchomości Łukasz Bałajewicz oraz burmistrz Chrzanowa Robert Maciaszek.

Samorządowiec również przedstawiał inwestycję jako ważny projekt mieszkaniowy. W nowym budynku powstało 68 mieszkań o powierzchni od 37 do 75 mkw., garaż podziemny, komórki lokatorskie, windy i lokale usługowe. Burmistrz informował wówczas, że wszystkie mieszkania mają już najemców, a 85 proc. z nich stanowią młode rodziny. Według podawanych wtedy danych co trzeci przyszły mieszkaniec miał przeprowadzać się do Chrzanowa, m.in. z Krakowa, Chorzowa, Dąbrowy Górniczej czy Trzebini.

Gmina Chrzanów jest jednym z samorządów tworzących i współfinansujących SIM Zagłębie - obok Krajowego Zasobu Nieruchomości i innych samorządów. To również gmina przeprowadzała nabór przyszłych najemców. Oficjalna strona SIM potwierdza, że inwestycja u zbiegu ulic Zielonej i Mieszka I obejmuje 68 mieszkań, a obecnie podawanym terminem oddania obiektu jest III kwartał 2026 roku, z zastrzeżeniem możliwości zmian w harmonogramie.

Kilka lat wcześniej w Kronice Chrzanowa numer2/2023 projekt przedstawiano jako mieszkania na wynajem z możliwością późniejszego dojścia do własności. W miejskiej publikacji z 2023 roku prezes SIM Zagłębie mówił, że po minimum 15 latach najmu użytkownik będzie mógł wykupić lokal. Partycypację określano wtedy na 20 proc. kosztu budowy mieszkania.

• Partycypacja jest wkładem, który wliczamy w koszty budowy. Po minimum 15 latach najmu, użytkownik będzie mógł wykupić lokal na wła- sność. Natomiast w sytuacji, gdyby ktoś chciał z mieszkania zrezygnować, otrzyma z powrotem wpłaconą partycypację. Oczywiście po rewaloryzacji – podkreśla Piotr Czarnojańczyk,prezes SIM Zagłębie.

Dzisiaj właśnie wokół tych dwóch kwestii - kosztów oraz przyszłego wykupu - koncentruje się wiele pytań przyszłych lokatorów.

Najemcy SIM w Chrzanowie usłyszeli o wyższych kosztach

Jak podaje Chrzanowska Telewizja Lokalna, na spotkanie zorganizowane przez SIM Zagłębie przyszło kilkudziesięciu przyszłych najemców budynku. Wśród poruszanych przez nich problemów znalazła się komunikacja ze spółką oraz różnice między wcześniejszymi oczekiwaniami a obecną sytuacją.

Jednym z najpoważniejszych tematów są pieniądze.

Według informacji przedstawionych w materiale Chrzanowskiej Telewizji Lokalnej koszt inwestycji wzrósł o 8 proc. Ma to oznaczać wzrost kwot partycypacji, a jednocześnie zwiększył się czynsz, ponieważ spółka musiała dobrać kredyt. Partycypacja ma odpowiadać 20 proc. kosztów budowy lokalu.

Jeden z rozmówców telewizji wskazywał, że w zależności od lokalu dodatkowa kwota potrzebna przed wprowadzeniem może wynosić od 20 do 60 tys. zł. Zwracał przy tym uwagę, że część przyszłych lokatorów finansowała wcześniejszą partycypację kredytem sięgającym około 150 tys. zł.

Dla rodzin, które przygotowywały się do przeprowadzki od miesięcy, nie jest to już tylko zmiana pozycji w kosztorysie.

Chrzanowska Telewizja Lokalna rozmawiała m.in. z panią Agnieszką. Kobieta, przygotowując się do zamieszkania w SIM, zmieniła miejsce zamieszkania, szkołę dzieci oraz pracę. Teraz, w obliczu wzrostu kosztów i niepewności związanej z przyszłym wykupem, ponownie musi analizować swoją sytuację.

Umowy przewidują jednak możliwość rozłożenia dodatkowej kwoty partycypacji na raty po złożeniu uzasadnionego wniosku.

## Wykup po 15 latach nie wygląda dziś tak jasno jak na początku

Jeszcze większe emocje wzbudza przyszłość mieszkań po upływie kilkunastu lat.

Przyszli najemcy dowiedzieli się, że część kredytu spłacana przez nich w czynszu nie będzie automatycznie zaliczana na poczet późniejszej ceny wykupu mieszkania. Sama możliwość i zasady dojścia do własności wymagają zmian legislacyjnych.

To istotna różnica wobec obrazu, z którym część osób rozpoczynała udział w programie. W 2023 roku w miejskiej publikacji inwestycję przedstawiano jako najem prowadzący do własności po minimum 15 latach.

Obecne przepisy pozwalają przy ustalaniu ceny wykupu uwzględnić zwaloryzowaną partycypację. Spór dotyczy natomiast tego, w jaki sposób potraktować kredyt spłacany przez lata w czynszu.

Burmistrz Robert Maciaszek podejmuje w tej sprawie działania na szczeblu centralnym. Jak wynika z materiału Chrzanowskiej Telewizji Lokalnej, dwukrotnie jechał do Warszawy, rozmawiał z ministrem oraz zabiega o zmianę przepisów tak, aby przy przyszłym wykupie uwzględniana była także wartość spłaconego kredytu. Gmina złożyła również do BGK wniosek dotyczący dopłat do czynszu dla najemców przez 15 lat. Na decyzję w tej sprawie trzeba jeszcze poczekać.

Rozważana jest także rozmowa o wydłużeniu okresu spłaty kredytu SBC, co miałoby przełożyć się na niższą miesięczną stawkę. Są to jednak działania i postulaty, a nie rozwiązania, które można już traktować jako obowiązujące.

Niektórzy już rezygnują, inni nadal czekają na klucze

Koszty i niepewność zaczynają mieć konkretny skutek. Jak podaje Chrzanowska Telewizja Lokalna, według informacji przekazanej przez prezesa spółki 11 osób zrezygnowało już z lokali, a po kolejnym spotkaniu wpłynęło jeszcze kilka rezygnacji.

To mocno kontrastuje z informacjami z początku roku, kiedy zainteresowanie inwestycją było bardzo duże, a wszystkie 68 mieszkań miało już swoich przyszłych najemców.

Nie oznacza to jednak, że większość osób zamierza zrezygnować. W materiale Chrzanowskiej Telewizji Lokalnej widać również przyszłych mieszkańców, którzy mimo trudnej sytuacji nadal chcą odebrać lokale. Część z nich wypowiedziała już dotychczasowe umowy najmu i przygotowała się do przeprowadzki.

Pozostaje problem terminu.

Spółka czeka na pozwolenie na użytkowanie, a przesunięcie wiąże się m.in. z kwestią przyłącza energetycznego. Po uzyskaniu pozwolenia zasiedlanie budynku ma zostać przeprowadzone w ciągu kilku dni.

Niezależne informacje z początku września wskazywały, że budynek znajdował się na końcowym etapie procedur formalno-technicznych, a jako najwcześniejszy termin rozpoczęcia wydawania lokali wskazywano drugą połowę października 2026 roku.

Na spotkaniu pojawił się też temat komunikacji między spółką a przyszłymi lokatorami. Jak podaje Chrzanowska Telewizja Lokalna, sam prezes SIM przyznał, że wymaga ona poprawy. Po zasiedleniu budynku na miejscu mają pracować dwie osoby - zarządca i specjalista techniczny. Do tego czasu podstawowym kanałem pozostaje kontakt telefoniczny i mailowy.

Historia chrzanowskiego SIM zatoczyła więc dość gorzkie koło. Wiosną oglądano mieszkania pokazowe, liczono przyszłych lokatorów i mówiono o zainteresowaniu przekraczającym oczekiwania. Jesienią część tych samych ludzi liczy już nie metry kwadratowe, lecz wysokość dodatkowej partycypacji, przyszły czynsz i kwotę, którą po latach musieliby zapłacić za wykup.

“Obywatel TBS” krytycznie o sytuacji w Chrzanowie

Do sytuacji przyszłych najemców w Chrzanowie odniosła się także osoba prowadząca profil Obywatel TBS, który zajmuje się problematyką budownictwa społecznego. W opublikowanym komentarzu zwraca uwagę przede wszystkim na to, że przyszli mieszkańcy wpłacili wcześniej wymagane partycypacje, a teraz mierzą się z konsekwencjami wzrostu kosztów inwestycji.

„To, że spółka wybudowała drożej nie jest winą mieszkańców, którzy swoje partycypacje w czas wpłacili”.

Autork wpisu przedstawia chrzanowski przypadek jako przykład szerszego ryzyka, które jej zdaniem wiąże się obecnie z wejściem do systemu TBS/SIM. Wskazuje, że osoba decydująca się na mieszkanie zna początkowe warunki, ale nie ma pełnej kontroli nad tym, czy koszt budowy w kolejnych latach nie wzrośnie i jakie konsekwencje będzie to miało dla jej własnego portfela.

„Czekasz na odbiór mieszkania i nie wiesz, ile już kosztuje budowa, i ile będzie kosztować. Prawo nie przewidziało obowiązkowego trybu stałej ceny ani konieczności dania wglądu w finanse budowy dla czekających mieszkańców”.

Profil Obywatel TBS ocenia obecny system bardzo krytycznie i wskazuje również na odpowiedzialność instytucji publicznych uczestniczących w systemie mieszkalnictwa społecznego. Wśród nich wymienia Krajowy Zasób Nieruchomości, Bank Gospodarstwa Krajowego oraz Ministerstwo Rozwoju i Technologii.

Ocena idzie dalej niż sama sytuacja przy ul. Zielonej i Mieszka I w Chrzanowie. Przywołuje również inwestycje SIM Zagłębie w Ogrodzieńcu, Sosnowcu i Czeladzi, wskazując je jako przykłady miejsc, w których mieszkańcy mierzyli się z podwyżkami. Na tej podstawie profil odradza obecnie wchodzenie do systemu TBS/SIM do czasu wprowadzenia zmian ustawowych zwiększających ochronę przyszłych najemców.

Żródło:

• Chrzanowska Telewizja Lokalna: https://www.youtube.com/watch?v=EOoBqmgH5m4&feature=youtu.be
• Kronika Chrzanowska nr 2/2023
• www.facebook.com/obywateltbs/