Setki tysięcy terminów i niski udział w badaniach. Rusza kampania

W telefonie czekają setki tysięcy terminów badań, ale wielu uprawnionych nadal z nich nie korzysta. W Alwerni i całej Polsce wrzesień ma przypomnieć, że profilaktyka zaczyna się od prostego sprawdzenia dostępnych możliwości. Kampania „Profilaktyka – podaj dalej” łączy badania przesiewowe, ankiety zdrowotne i działania prowadzone przez instytucje publiczne. Jej przesłanie jest konkretne: warto zadbać nie tylko o siebie, lecz także przypomnieć o badaniu bliskiej osobie.

• Statystyki pokazują, że wolne terminy nie wystarczą
• Ponad 500 akcji ma wyprowadzić profilaktykę poza gabinety
• MojeIKP prowadzi od ankiety do indywidualnego planu zdrowotnego
• Nowy program obejmie także osoby zagrożone rakiem płuca

Statystyki pokazują, że wolne terminy nie wystarczą

Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło ogólnopolską kampanię promującą badania profilaktyczne. Powód jest prosty – dostęp do części świadczeń został ułatwiony, ale zainteresowanie nadal pozostaje niskie.

W ciągu ostatnich dwóch lat z programu profilaktyki raka piersi skorzystało 32,77 proc. uprawnionych kobiet. W przypadku programu raka szyjki macicy, w którym wykorzystywany jest test HPV HR, udział wyniósł zaledwie 15,22 proc. Bezpłatna mammografia przysługuje kobietom od 45. roku życia.

Podobnie wygląda sytuacja w programie wczesnego wykrywania raka jelita grubego. W 2025 roku na kolonoskopię zgłosiło się około 15 proc. osób uprawnionych – zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

Jednocześnie w sierpniu w aplikacji mojeIKP dostępnych było ponad:

• 384 tys. terminów mammografii,
• 445 tys. terminów badań HPV HR.

Na te badania można zapisać się między innymi za pośrednictwem aplikacji. Dla mieszkańców Alwerni oznacza to, że pierwszy krok nie musi zaczynać się od osobistej wizyty w przychodni – można najpierw sprawdzić możliwości e-rejestracji w telefonie.

Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podkreśla, że ważne jest także zachęcanie rodziny, przyjaciół i współpracowników do regularnych badań.

„Chcemy budować świadomość, że badania profilaktyczne nie są wymagające. Wystarczy zrobić pierwszy krok – sprawdzić dostępne badania i umówić termin wizyty”.

Wczesne wykrycie choroby może zwiększyć możliwości leczenia i skrócić drogę do powrotu do zdrowia. Profilaktyka została przy tym przedstawiona jako część codziennej troski o zdrowie, obok ruchu, prawidłowego odżywiania i szczepień.

Ponad 500 akcji ma wyprowadzić profilaktykę poza gabinety

Kampania „Profilaktyka – podaj dalej” będzie widoczna w telewizji, na billboardach, ekranach cyfrowych oraz na stacjach warszawskiego metra. W ośmiu polskich miastach zaplanowano dodatkowe akcje zachęcające do korzystania z badań.

W całym kraju we wrześniu odbędzie się ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych. Ich uczestnicy będą mogli dowiedzieć się, jakie programy są dostępne, a także porozmawiać ze specjalistami.

Do kampanii włączono również charakterystyczne obiekty. Na pomarańczowo podświetlone zostaną:

• Stadion Śląski w Chorzowie,
• Spodek w Katowicach,
• Tarczyński Arena Wrocław,
• Pałac Kultury i Nauki w Warszawie.

Na PGE Narodowym w Warszawie pojawi się napis #Profilaktyka, a na Atlas Arenie w Łodzi zostanie wyświetlony materiał kampanii. W działania zaangażują się także Arena Gliwice PreZero i Tauron Arena Wrocław.

Symbolem akcji jest Profisia – maskotka i ambasador profilaktyki. Ma kojarzyć się z troską o zdrowie oraz przekazywaniem dalej informacji, które mogą pomóc bliskim w podjęciu decyzji o badaniu.

MojeIKP prowadzi od ankiety do indywidualnego planu zdrowotnego

Jednym z filarów kampanii jest program „Moje Zdrowie”, przeznaczony dla osób od 20. roku życia. Udział rozpoczyna się od bezpłatnego bilansu zdrowia i wypełnienia ankiety. Po jej analizie przychodnia podstawowej opieki zdrowotnej wystawia skierowanie na badania laboratoryjne. Wyniki są następnie omawiane z personelem medycznym, a pacjent otrzymuje Indywidualny Plan Zdrowotny.

Program można znaleźć za pomocą aplikacji mojeIKP lub Internetowego Konta Pacjenta. Z aplikacji korzysta już ponad 5,5 mln osób, a sekcja dotycząca profilaktyki należy do najczęściej odwiedzanych. To tam znajdują się informacje o świadczeniach i wybranych badaniach dostępnych w centralnej e-rejestracji.

W aplikacji dostępna jest również ankieta „10 dla Zdrowia”. Dotyczy czynników wpływających na ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, między innymi ciśnienia tętniczego, cholesterolu, poziomu glikemii, aktywności fizycznej, diety, masy ciała i palenia tytoniu.

Według danych przywołanych przez prof. Piotra Dobrowolskiego choroby sercowo-naczyniowe odpowiadały w 2023 roku za 36,9 proc. wszystkich zgonów. Część przedwczesnych zdarzeń można ograniczyć dzięki zmniejszaniu czynników ryzyka i wcześniejszemu wykrywaniu nieprawidłowości.

Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologiczne i Polskie Towarzystwo Neurologiczne zwracają uwagę, że choroby serca, nowotwory oraz schorzenia neurologiczne mają często wspólne, możliwe do modyfikowania czynniki ryzyka. Prof. Piotr Rutkowski wskazuje ponadto, że około 80 proc. nowotworów wiąże się z zewnętrznymi czynnikami, w dużej mierze związanymi ze stylem życia.

Nowy program obejmie także osoby zagrożone rakiem płuca

Zakres profilaktyki ma się rozszerzyć od 1 października. Do koszyka świadczeń gwarantowanych Narodowego Funduszu Zdrowia trafi ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca z użyciem niskodawkowej tomografii komputerowej.

Badanie będzie skierowane do osób z grup ryzyka, przede wszystkim palących papierosy, w wieku od 55 do 74 lat. To kolejny przykład programu, w którym wcześniejsze rozpoznanie może ułatwić szybkie rozpoczęcie leczenia.

Za kampanią stoją Ministerstwo Zdrowia, inne resorty, samorządy, instytucje publiczne, spółki Skarbu Państwa oraz partnerzy społeczni i medyczni. W promocję włączają się między innymi ORLEN, PGE, ENEA, TAURON, PKO Bank Polski, Poczta Polska, PZU, PKP, Polskie Porty Lotnicze oraz Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Poczta Polska przygotuje także specjalną edycję znaczka poświęconego profilaktyce.

Ambasadorami kampanii zostali Katarzyna Dowbor, Anna Karwan i Tomasz Majewski.

na podstawie: UM Alwernia.