Fredro nadal rozbraja pułapki codzienności - 150 lat po śmierci komediopisarza

FOT. MBP w Chrzanowie
W Miejskiej Bibliotece Publicznej w Chrzanowie rocznica śmierci Aleksandra Fredry staje się dobrym pretekstem, by zajrzeć do świata jego komedii. To świat sporów o mur, małżeńskich perypetii, rodzinnych ambicji i słów, które potrafią bawić także wtedy, gdy od ich napisania minęły całe pokolenia.
- rocznica śmierci Aleksandra Fredry przypomina, skąd wziął się jego komediowy pazur
- „Zemsta” wciąż działa, bo każdy zna kogoś podobnego
- Fredro pisał szerzej, niż podpowiada szkolny portret
150. rocznica śmierci Aleksandra Fredry przypomina, skąd wziął się jego komediowy pazur
Aleksander Fredro przyszedł na świat 20 czerwca 1793 roku w Surochowie koło Jarosławia. Dorastał w czasach, gdy polska historia była pełna gwałtownych zmian. Jako szesnastolatek wstąpił do armii Księstwa Warszawskiego, a później uczestniczył w napoleońskich kampaniach, między innymi w wyprawie na Moskwę w 1812 roku.
Za wojenną odwagę otrzymał Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari oraz francuską Legię Honorową. Po zakończeniu służby wojskowej wrócił do rodzinnych majątków w Galicji. Wtedy coraz mocniej skierował uwagę ku literaturze - i szybko okazało się, że świetnie zna nie tylko wojskowy dryl, ale również ludzkie słabości. 🎭
Fredro obserwował codzienne konflikty z uchem wyczulonym na język i oko skierowanym na obyczaj. Z jego komedii wyłaniają się ludzie uparci, próżni, zakochani, podejrzliwi i gotowi bronić własnego zdania nawet wtedy, gdy rozsądek dawno wyszedł z pokoju.
Najświeższe wiadomości z Chrzanowa czekają na stronie głównej chrzanowski24.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.
„Zemsta” wciąż działa, bo każdy zna kogoś podobnego
Najbardziej rozpoznawalnym dziełem Fredry pozostaje „Zemsta”. Spór Cześnika Raptusiewicza i Rejenta Milczka o mur graniczny jest komedią charakterów, ale także bardzo celnie skrojoną opowieścią o tym, jak drobna uraza potrafi urosnąć do rozmiarów wielkiej wojny.
Właśnie ta umiejętność zamieniania codziennych przywar w sceniczny żywioł zapewniła Fredrze trwałe miejsce w polskiej kulturze. Jego bohaterowie są wyraziści, dialogi mają tempo, a sytuacje wynikają z charakterów, nie z przypadkowych sztuczek fabularnych. Dlatego „Zemsta” nie zatrzymała się na szkolnej lekturze. Trafia na sceny teatralne, do ekranizacji i do rozmów, w których cytaty Fredry funkcjonują niemal jak poręczne komentarze do rzeczywistości. 📚
Wśród jego najważniejszych komedii znajdują się także „Śluby panieńskie”, „Pan Jowialski”, „Damy i huzary”, „Dożywocie” oraz „Mąż i żona”. Każdy z tych utworów pokazuje inną odmianę fredrowskiego humoru: od gry pozorów i miłosnych komplikacji po satyrę na rodzinne układy i społeczne ambicje.
Fredro pisał szerzej, niż podpowiada szkolny portret
Komediopisarz nie ograniczał się do teatru. Tworzył bajki, aforyzmy, wiersze i pamiętniki. Szczególne miejsce zajmuje „Trzy po trzy” - wspomnieniowa opowieść o młodości oraz wojennej służbie, uznawana za jeden z cenniejszych polskich pamiętników XIX wieku.
Jego pisarstwo wyróżnia elegancja, lekkość i bardzo praktyczna znajomość ludzkich zachowań. Fredro potrafił śmiać się z wielkich póz, ale nie tracił zainteresowania zwykłym człowiekiem uwikłanym w rodzinne spory, uczucia albo własną ambicję.
Poza literaturą angażował się w życie publiczne i gospodarcze Galicji. Był członkiem galicyjskiego Sejmu Stanowego, wspierał rozwój lokalnych instytucji i uczestniczył w życiu kulturalnym regionu. Pozostał związany z rodzinnymi stronami, prowadząc aktywne życie ziemianina.
Aleksander Fredro zmarł we Lwowie 15 lipca 1876 roku. Po 150 latach jego komedie nadal są czytane, wystawiane i cytowane. Rocznica w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Chrzanowie przypomina więc nie tylko sylwetkę autora, lecz także prostą prawdę o dobrej literaturze: jeśli trafnie rozpoznaje ludzkie zachowania, czas nie odbiera jej komizmu. 🙂
na podstawie: MBP Chrzanów.
Ilustracja wykorzystana w artykule została pobrana z zewnętrznego źródła (MBP w Chrzanowie). W przypadku zastrzeżeń dotyczących praw do zdjęcia prosimy o kontakt.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Jak narysować wiatr bez drzewa? Dzieci zbudują rzeźby żywiołów

75 lat biblioteki pedagogicznej w Chrzanowie. Otrzymała tablicę z Polonia Minor

Mężczyzna leżał na ławce i nie reagował. Policjanci z Libiąża ruszyli z pomocą

Joga w bibliotece bez względu na wiek. Chrzanów zaprasza na spokojne ćwiczenia

Co robić w weekend w Chrzanowie? Przewodnik na 20–22 listopada

MKS FABLOK CHRZANÓW – BŁĘKITNI MODLNICA 4:4. Awans młodzików

W Trzebini rozpatrzono uwagi do planu. Projekt wraca do uzgodnień

Przy dworcu w Trzebini powstanie automatyczny parking na 144 miejsca

Siedem inicjatyw seniorów z Babic. Sami zgłaszali pomysły i je realizowali

W Zagórzu powstała zielona sala. Uczniowie mogą uczyć się na świeżym powietrzu

Serpentyny między Regulicami a Alwernią zostaną zamknięte na zimę

Wzgórza Libiąża poznasz podczas sześciokilometrowego spaceru historycznego.

Mieszkania, nowe przystanki i opłaty cmentarne. Czym zajmą się radni Trzebini?

Nowe „Z serca Trzebini” łączy sprawy gminy z opowieściami mieszkańców
Przydatne dane teleadresowe
- Związek Międzygminny Gospodarka Komunalna w Chrzanowie - kontakt, godziny, opłaty za śmieci i PSZOK
- Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Krakowie Oddział w Chrzanowie - kontakt, zgłoszenia, kontrole
- Ośrodek Pomocy Społecznej w Trzebini - kontakt, godziny, świadczenia i zasiłki
- Szpital Powiatowy w Chrzanowie - kontakt, oddziały, poradnie i rejestracja
- Parafia Matki Boskiej Różańcowej w Gromcu - msze, kancelaria, sakramenty
- Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Chrzanowie - kontakt, godziny, informacje
