Julian Przyboś pamiętany w Chrzanowie - 55. rocznica śmierci poety

W Chrzanowie wspominamy poetę, który od Gwoźnicy Dolnej przeszedł przez Jagiellonię i nasze szkoły, by stać się jednym z liderów Awangardy Krakowskiej — dziś mija 55 lat od jego śmierci.

• Przypomnij Przybosia w Chrzanowie
• Poznaj drogę Przybosia od Gwoźnicy do Warszawy

Przypomnij Przybosia w Chrzanowie

Julian Przyboś urodził się 5 marca 1901 roku w Gwoźnicy Dolnej. Pochodził z ubogiej chłopskiej rodziny i był piątym z siedmiorga dzieci. W 1920 roku rozpoczął studia polonistyczne i filozoficzne na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie zetknął się z Tadeuszem Peiperem i środowiskiem skupionym wokół pisma Zwrotnica. To spotkanie wyznaczyło kierunek jego twórczości i przyczyniło się do powstania nowej, oszczędnej poetyki.

Przyboś pracował jako nauczyciel m.in. w Sokalu, Chrzanowie i Cieszynie — doświadczenie szkolne współgrało z jego literackimi eksperymentami. W Chrzanowie jego obecność to fragment powojennej pamięci edukacyjnej miasta: twórca, który równolegle prowadził życie nauczyciela i rozwijał karierę literacką, pozostawił ślad w miejscach, gdzie uczył młodzież.

Poznaj drogę Przybosia od Gwoźnicy do Warszawy

Jako poeta, eseista, tłumacz, polityk i dyplomata Przyboś stał się jednym z czołowych przedstawicieli Awangardy Krakowskiej. Jego pierwszy tom poetycki Śruby zwrócił uwagę krytyków i czytelników; w twórczości dominowała fascynacja techniką, ruchem i modernistyczną wizją postępu. Wiersze charakteryzowały się zwięzłą formą, gwałtownymi metaforami i dążeniem do klarowności wypowiedzi — styl, który krytycy określali jako eksplozję sensów.

W późniejszych latach, zmagając się z problemami zdrowotnymi, Przyboś przeniósł się do Domu Pracy Twórczej w Oborach. Zmarł nagle 6 października 1970 roku w Warszawie podczas międzynarodowego zjazdu tłumaczy literatury. Jego życie i dorobek pozostają istotnym rozdziałem polskiej awangardy i wartym przypomnienia elementem naszej regionalnej historii.

na podstawie: MBP Chrzanów.