110. rocznica śmierci Stanisława Witkiewicza — twórcy stylu zakopiańskiego

110 lat temu - i dziś pamiętamy: urodzony na Litwie malarz, architekt i pisarz, który uczynił z gór polską tożsamość. Poznajcie postać Stanisława Witkiewicza, jego drogę od Petersburga po Zakopane i ostatnie dni nad Adriatykiem.
- Zobacz, jak Witkiewicz ukształtował oblicze Zakopanego i wzniosłej architektury podhalańskiej
- Przeczytaj o ostatnich latach Witkiewicza w Lovranie i jego spuściźnie dla polskiej kultury
Zobacz, jak Witkiewicz ukształtował oblicze Zakopanego i wzniosłej architektury podhalańskiej
Stanisław Witkiewicz urodził się 8 maja 1851 roku w Poszawszu na Litwie w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Wczesne lata spędzone wśród litewskich krajobrazów zapadły mu głęboko w pamięć i później - podobnie jak Tatry - regularnie pojawiały się w jego twórczości.
Po ukończeniu gimnazjum kontynuował edukację artystyczną w Petersburgu, a następnie w Monachium. Tam zetknął się z nurtem realizmu i naturalizmu, które stały się podstawą jego poglądów artystycznych i krytycznych.
W latach 70. XIX wieku Witkiewicz osiadł w Warszawie i rozwijał karierę jako malarz oraz krytyk sztuki. Na łamach pism takich jak Wędrowiec i Tygodnik Ilustrowany energicznie bronił realizmu przed wpływami akademizmu, promując twórców pokroju Józefa Chełmońskiego i Aleksandra Gierymskiego.
Około 1890 roku sformułował koncepcję, którą nazwał „styl zakopiański” - autorski nurt w architekturze i sztuce użytkowej oparty na tradycjach budownictwa podhalańskiego. Czerpiąc z form góralskich chałup, Witkiewicz projektował wille, meble i drobne elementy zdobnicze, łącząc motywy rodzime z nowoczesnymi rozwiązaniami technicznymi. Do najbardziej rozpoznawalnych realizacji należą willa Koliba i willa Pod Jedlami w Zakopanem.
Codziennie nowe informacje z Chrzanowa publikujemy na chrzanowski24.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na chrzanowski24.pl/wydarzenie.
Przeczytaj o ostatnich latach Witkiewicza w Lovranie i jego spuściźnie dla polskiej kultury
Tatry były dla niego nie tylko warsztatem artystycznym, ale też źródłem refleksji literackiej. W książce Na przełęczy łączył opisy gór z rozważaniami o kulturze i charakterze ich mieszkańców. Był też autorem opowiadań, szkiców krytycznych i esejów, w których konsekwentnie głosił ideę sztuki narodowej zakorzenionej w rodzimej tradycji.
Choroba - gruźlica - zmusiła Witkiewicza do opuszczenia Zakopanego. Ostatnie lata życia spędził w Lovranie nad Adriatykiem, gdzie nadal pisał i prowadził korespondencję z przyjaciółmi. Zmarł 5 września 1915 roku.
Pozostawił po sobie szeroki dorobek artystyczny i ideowy testament, który pozostawił trwały ślad w architekturze i sztuce przełomu XIX i XX wieku. Jego „styl zakopiański” stał się symbolem dumy z rodzimej tradycji i cenną inspiracją dla kolejnych pokoleń twórców.
Na podstawie: MBP Chrzanów
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Tydzień po zamachu w szpitalach było 9 rannych. 141 policjantów skierowano do Warszawy

Tomasz Łysek przez dekady rozwijał rozpoznanie i szkolenie wojskowe

Fredro rozbroił szkolną lekturę. „Zemsta” rozbawiła młodych widzów w Trzebini

W Trzebini porozmawiają o ogrodach, które zmieniają codzienne otoczenie

Niepokojąca sytuacja przy aucie w Chrzanowie. Policjanci wezwali ratowników

Bon senioralny w Libiążu. Wnioski trzeba złożyć do końca listopada

Dziewięć nowych słupów oświetleniowych przy ulicach w Babicach

Marimba i wibrafon w roli głównej. Wojciech Klag zagra „Ostatni pociąg na południe”

52 uczniów stanęło do strzeleckiej rywalizacji w Chrzanowie

Teleopieka i AI dla seniorów. Trwa rejestracja na kongres w Krakowie

„Jesień w sztuce” ogłosiła laureatów, a finał przenosi się do Psar

„Pamiętam” Piotra Stankiewicza otworzy rozmowę w Dyskusyjnym Klubie Książki

Kolumbia rusza w podróż do Chrzanowa, tym razem przez bibliotekę

MKS Fablok Chrzanów wygrał 11:0 i awansował do I ligi wojewódzkiej trampkarzy
Przydatne dane teleadresowe
- Urząd Stanu Cywilnego Babice - kontakt, godziny, sprawy do załatwienia
- Parafia św. Jana Chrzciciela w Chrzanowie - msze, kancelaria, sakramenty
- Apteki Jankowice, gmina Babice, powiat chrzanowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
- Zakład Karny w Trzebini - kontakt, adres, dojazd
- Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Chrzanowie - oferta, zapisy, kontakt
- Apteki Libiąż, powiat chrzanowski - adresy, telefony, godziny otwarcia
