Początkiem lutego Urząd Marszałkowski poprzez Portal Województwa Małopolskiego udostępnił możliwość monitorowania stanu zanieczyszczenia powietrza w Małopolsce. Od początku, kiedy pojawiły się prognozy pojawiają się informacje o przekroczeniu stanu dopuszczalnego pyłu PM10 w powietrzu. Pył zawieszony może zawierać substancje toksyczne takie jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, metale ciężkie oraz dioksyny i furany. Jego cząstki o średnicy mniejszej niż 10 mikrometrów mogą docierać do górnych dróg oddechowych i płuc.

Przekroczone stany w praktyce oznaczają, że pyły absorbowane w górnych drogach oddechowych mogą powodować kaszel, trudności z oddychaniem, zadyszkę, szczególnie w czasie wysiłku fizycznego; zwiększone zagrożenie schorzeniami alergicznymi i infekcjami układu oddechowego, kataru siennego i zapalenia alergicznego spojówek. W dodatku pył ma szkodliwy wpływ na zdrowie rozwijającego się płodu.

W komunikatach Urzędu Marszałkowskiego zaleca się ograniczenie czasu przebywania na powietrzu, zwłaszcza przez kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze oraz przez osoby z astmą, chorobami alergicznymi skóry, oczu i chorobami krążenia.

Poziom dopuszczalny stężenia średniodobowego dla pyłu PM10 wynosi 50 µg/m3 i może być przekraczany nie więcej niż 35 razy w ciągu roku. Problem w tym, iż od momentu ukazywania się informacji ostrzegających praktycznie codziennie dotyczą one przekroczenia stanu dopuszczalnego.

Co powoduje wysokie poziomy stężenia pyłu PM10 w powietrzu? Cytując fragment za podstroną informacyjną Eko Prognozy: Największa emisja pyłów powodowana jest w wyniku spalania węgla w starych i często źle wyregulowanych kotłach oraz piecach domowych. Duże znaczenie ma również spalanie odpadów w tych kotłach, które choć jest nielegalne i powoduje poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi, jest praktykowane przez niektórych mieszkańców. Znacząca emisję pyłu powodowana jest również przez komunikację – zarówno w wyniku spalania paliw w silnikach, jak również jako emisja wtórna z unoszenia pyłów z brudnych i będących w złym stanie dróg. W kotłach domowych największy wpływ na wielkość emisji pyłu ma sposób podawania paliwa – w przypadku kotłów zasilanych automatycznie (retortowych) emisja pyłu jest znacznie mniejsza niż w przypadku zasilania ręcznego. Istotna jest również jakość spalanego węgla. Emisja pyłów powodowana jest również przez przemysł, szczególnie energetyczny, chemiczny, wydobywczy i metalurgiczny, ale ze względu na wysokość emitorów oraz obowiązujące przepisy prawne regulujące dopuszczalne wartości emisji, źródła te mają zwykle dużo mniejszy wpływ na jakość powietrza.

Nie jestem specjalistą w tej dziedzinie, jednak na podstawie tych ostrzeżeń wnioski nasuwają się same: jesteśmy zatruwani? Paląc w piecach węglowych trujemy się sami? Sytuacja taka występuje zapewne od lat, przy czym dopiero w tym roku mieszkańcy mogą monitorować poziom zanieczyszczenia przez Internet.

Jaki wpływ będzie miała spalarnia lub podobny zakład (o ile powstanie)?

Osoby starsze, dzieci oraz kobiety w ciąży nie powinny przebywać dłużej na powietrzu? Jak zatem mają funkcjonować?

Poniżej mapka z ostrzeżeniem dla Małopolski na dzień 4 marca 2010, czerwony kolor oznacza stan przekroczenia dopuszczalnego poziomu. Poziom przekroczony będzie na terenie prawie całej Małopolski.