W Auli Jana Pawła II w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Łagiewnikach odbyło się seminarium podsumowujące realizację projektu "Otwarty Szlak Architektury Drewnianej" w 2009 roku. Szlak został uznany przez Polską Organizację Turystyczną za najlepszy produkt turystyczny roku 2009, a w plebiscycie "Wielkie Odkrywanie Małopolski" za Superodkrycie 10-lecia.
W 2009 roku do zwiedzania udostępnionych było 56 obiektów na 6 trasach. Odwiedziło je około 130 tysięcy turystów.
Podczas seminarium wręczono nagrody i wyróżnienia autorom najlepszych prac fotograficznych ukazujących drewniane zabytki Małopolski. W 2010 roku turyści łatwiej odnajdą zabytki Szlaku Architektury Drewnianej dzięki umieszczeniu ich w urządzeniach GPS, czyli satelitarnego systemu nawigacji.
Zobacz wideo:
W dalszej części wideo przedstawiające obiekty na szlaku architektury drewnianej.
Szlak architektury drewnianej jest to jedyna taka duża inicjatywa w Europie ze względu na różnorodność i wielokulturowość zawartą w utworzonych dla każdego rejonu szlakach, trasach, regionach. Projekt ten to sposób na ocalenie przed zapomnieniem zabytków architektury dawnej wsi, głównie architektury – ale również kultury, sztuki ludowej. Wiele z zabytków, do których można zaliczyć kościoły, cerkwie, przydrożne kapliczki, domy, chałupy i dworki, drewniane zabudowania gospodarskie, karczmy i leśniczówki, pałacyki i skanseny, to obiekty, które zostały wpisane do międzynarodowego spisu zabytków UNESCO. Projekt szlaku jest wspierany przez Państwową Służbę Ochrony Zabytków – Biuro Ochrony Zabytków jak również przez lokalne samorządy.
Powyższe obiekty zostały oznakowane tablicami informacyjnymi – stojącymi przed głównym wejściem do obiektów, na których umieszczono krótki rys historyczny obiektu w trzech wersjach językowych (polskiej, angielskiej i niemieckiej) oraz schematyczną mapkę całego szlaku wraz z oznaczeniem usytuowania obiektu na szlaku.
W Polsce istnieją szlaki architektury drewnianej:
w województwie śląskim szlak podzielono na kilka tras:
trasa główna ma długość 326 km
pętla częstochowska – 180 km
pętla gliwicka – 159 km
pętla rybnicka – 126 km
pętla pszczyńska – 133 km
pętla beskidzka – 113 km
w województwie małopolskim szlak podzielono na następujące odcinki:
region Jurajsko-Oświęcimski
wariant Mogiła–Proszowice
region Nadwiślański
region Podhalańsko-Pieniński
region Pogórza Beskidzkiego
wariant Nowy Sącz–Limanowa
wariant Nowy Sącz–Krynica
region Krynicko-Gorlicki
oraz trasę łącznikową
w województwie podkarpackim szlak o długości 1202 km podzielono na 9 tras:
Trasa nr I krośnieńsko-brzozowska
Trasa nr II sanocko-dynowska
Trasa nr III ustrzycko-leska
Trasa nr IV sanocko-dukielska
Trasa nr V przemyska
Trasa nr VI lubaczowska
Trasa nr VII rzeszowsko-jarosławska
Trasa nr VIII jasielsko-dębicko-ropczycka
Trasa nr IX tarnobrzesko-niżańska
w województwie świętokrzyskim szlak składa się z 4 tras oraz małej pętli kieleckiej:
Szlak architektury podzielony jest na sześć tras plus trzy warianty tras:
Trasa nr I – Region Jurajsko-Oświęcimski
Kaplica św. Małgorzaty
Kościół św. Erazma w Barwałdzie Dolnym
Miechów, Dworek „Zacisze” w Miechowie z 1784 roku;
Glanów, Dwór i Spichlerz w Glanowie z XVIII wieku;
Skała, Dzwonnica przy kościele św. Mikołaja w Skale,
Tenczynek, Dzwonnica przy kościele św. Katarzyny w Tenczynku;
Kraków, Kaplica św. Małgorzaty i św. Judyty na Salwadorze – kaplica z XVII wieku, ośmioboczna na planie centralnym nakryta kopułą z latarnią.
Ojców – Kaplica św. Józefa Rzemieślnika z 1901 roku znana również jako Kaplica "Na Wodzie"
Iwanowice Włościańskich, Kościół św. Trójcy w Iwanowicach Włościańskich z 1745 roku;
Barwałd Dolny – Kościół św. Erazma w Barwałdzie Dolnym z XVIII w., z wieżą wcześniejszą, usytuowaną nietypowo przy prezbiterium
Dłużec – Kościół św.św. Mikołaja i Wawrzyńca w Dłużcu. Kościół w Dłużcu
Głębowice – Kościół Najświętszej Marii Panny z Góry Karmel w Głębowicach z 1518 roku;
Graboszyce – Kościół św. Andrzeja Graboszycach z 1585 roku, z wieżą z XVII w.
Grojec – Kościół św. Wawrzyńca w Grojcu z 1671 roku;
Jawiszowice – Kościół św. Marcina w Jawiszowicach z 1692 roku;
Krzęcin – Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Krzęcinie z 1589 roku;
Marcyporęba – Kościół św. Marcina w Marcyporębie z 1677 roku;
Mętków – Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej w Metkowie, kościół trójnawowy z 1771, przeniesiony z Niegowic;
Modlnica – Kościół parafialny św. Wojciecha i Matki Boskiej Bolesnej w Modlnicy z 1553 roku;
Nidek – Kościół św. Szymona i Judy Tadeusza w Nidku z 1536 roku, późnogotycki, jednonawowy, otoczony krużgankami.
Osiek – Kościół św. Andrzeja w Osieku z lat 1538-1549 roku. Jednonawowy z wieżą izbicową, otoczony krużgankami. Jeden z najpiękniejszych i cenniejszych pogranicza małopolsko – śląskiego;
Paczółtowice – Kościół w Paczółtowicach
Polanka Wielka – Kościół św. Mikołaja w Polance Wielkiej z XVI wieku;
Poręba Wielka – Kościół św. Bartłomieja w Porębie Wielkiej z XVI wieku, kościół jest jednym z najstarszych kościołów na Pogórzu Śląskim.
Przesławice – Kościół Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła w Przesławicach z XVIII wieku;
Racławice – Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Racławicach z 1511 roku;
Radocza – Kościół Przemienienia Pańskiego z Radoczy z 1525 roku;
Rodaki – Kościół filialny św. Marka w Rodakach z 1601 roku;
Skawinki – Kościół św. Joachima w Skawinkach z 1733 roku, zbudowany na planie krzyża greckiego;
Sosnowice – Kościół Imienia Najświętszej Marii Panny w Sosnowicach z 2 połowy XVI wieku;
Ulina Wielka – Kościół w Ulinie Wielkiej
Wolbrom – Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Wolbromiu z 1638 roku;
Wola Radziszowska – Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Woli radziszowskiej, kościół z w. XV, przykład kościoła gotyckiego, cenne wnętrza, gotycki obraz i późnogotycki krucyfiks.
Woźniki – Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny z połowy XVI wieku, późnogotycki. Krucyfiks z końca XIV wieku;
Alwernia – Relikty zabudowy w Alwerni;
Lanckorona.
Wygiełzów – Lipowiec – skansen, zabudowa subregionu krakowskiego, domy małomiasteczkowe, zagrody wiejskie, kościół z w. XVI;
Bobrek – Spichlerz folwarczny w Bobrku
Kraków – Zabudowa na Woli Justowskiej w Krakowie;
Lanckorona – – miasto lokowane 1366, pierwotne założenia urbanistyczne, z czworobocznym rynkiem i zwartą zabudową, obecne domy drewniane z w. XIX.
Ojców – Zabudowa w Ojcowie
Trasa nr IA – wariant Mogiła-Proszowice
Goszyce – Dwór w Goszycach z XVII wieku;
Wilków – Kaplica św. św. Otylii i Łucji w Wilkowie z XVII wieku;
Biórków Wielki – Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Biórkowie Wielkim z 1633 roku;
Czulice – Kościół św. Mikołaja w Czulicach z 1547 roku;
Kraków – Kościół Wszystkich Świętych w Krakowie-Górce Kościelnickiej z lat 1646 – 1648;
Krzesławice – Pustelnia św. Benedykta w Krzesławicach z 1886 roku
Kraków – Kościół św. Bartłomieja (Mogiła) z 1466, rokokowe malowidła ścienne.
Trasa nr II – Region Nadwiślański
Tarnów – Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej w Tarnowie "na Burku", obecnie Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej z 1448 roku, wyposażenie w. XVIII.
Skrzyszów – Kościół św. Stanisława Biskupa w Skrzyszowie z 1517 roku, jednonawowy z parą kaplic i wieżą, otoczony krużgankami. W ołtarzu obrazy późnogotyckie, rzeźba św. Barbary z 1500 roku.
Kościół św. Leonarda w Lipnicy
Zawada – Kościół św. Marcina w Zawadzie z 2 poł. XV wieku, krucyfiks i płaskorzeźby w. XVI. Wyposażenie w. XVII/XIX.
Wierzchosławice – Muzeum "Dom Wincentego Witosa" w Wierzchosławicach;
Wojnicz – Kościół św. Leonarda w Wojniczu z 2 poł. XVI wieku, jednonawowy. W ołtarzu tryptyk z w XVI.
Brzesko – Dawny teatr letni i osiedle robotnicze w Brzesku
Mokrzyska – Zespół zabudowy drewnianej w Mokrzyskach;
Biesiadki – Zabudowa w Biesiadkach z okresu międzywojennego;
Biesiadki – Kościół św. Mateusza Ewangelisty w Biesiadkach z 1661 roku;
Gosprzydowa – Kościół św. Urszuli w Gosprzydowej z 1694 lub 1697 roku, jednonawowy, otoczony krużgankami. wolno stojąca dzwonnica z XVIII w.
Lipnica Murowana – Zabudowa w Lipnicy Murowanej; zachowane średniowieczne założenie urbanistyczne i zabudowa w skali pierwotnej. Przy rynku domy parterowe podcieniowe, usytuowane szczytowo
Lipnica Dolna – Kościół św. Leonarda w Lipnicy, kościół z w. XV/XVI. Jeden z najlepiej zachowanych kościołów średniowiecznych w skali kraju. Cenne malowidła i wyposażenie. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Sobolów – Kościół Wszystkich Świętych w Sobolowie z końca XVI wieku;
Nowy Wiśnicz – Dwór "Koryznówka" w Nowym Wiśniczu z lat 50. XIX wieku;
Pogwizdów – Kościół Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Pogwizdowie z końca XV wieku;
Bochnia – Dzwonnica przy kościele św. Mikołaja z 1991 roku (rekonstrukcja dzwonnicy z I poł. XVI wieku);
Uście Solne – Zabudowa w Uściu Solnym z 2 połowy XIX i XX wieku;
Dołęga – Dwór w Dołędze zbudowany w 1845 roku;
Zalipie – Zabudowa w Zalipiu
Dąbrowa Tarnowska – Kościół Wszystkich Świętych w Dąbrowie Tarnowskiej z 1771 roku;
Zaborów – Dzwonnica w Zaborowie z 1830 roku
Gawłów – Kościół św. Andrzeja Baboli w Gawłowie z 1806 roku;
Krzyżanowice – Kościół św. Joachima w Krzyżanowicach z 1746 roku;
Strzelce Wielkie – Kościół św. Sebastiana w Strzelcach Wielkich z lat 1784-1785;
Żelichów – Kościół św. Zygmunta w Żelichowie z 1642 roku;
Odporyszów – Muzeum im. Jana Wnęka w Odporyszowie;
Szczepanów – Zabudowa w Szczepanowie
Tarnów – Kościół św. Trójcy w Tarnowie "na Terlikówce" z lat 1563-1589; wnętrze późnorenesansowe, ze współczesnymi obrazami.
Drewniane kościoły UNESCO w Małopolsce: Lipnica Murowana Wideo
Zakopane – Chata Sabały w Zakopanem z końca XVIII wieku;
Zakopane – Kościół parafialny św. Jana Apostoła i Ewangelisty na Harendzie w Zakopanem z XVIII wieku;
Zakopane – Kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa na Jaszczurówce w Zakopanem z pocz. XX wieku;
Zakopane – Willa "Harenda" z muzeum biograficznym Jana Kasprowicza;
Zakopane – Kościół św. Klemensa obecnie Matki Boskiej Częstochowskiej z 1847 roku;
Zakopane – Kościół Matki Bożej Częstochowskiej z 1841, jednonawowy z wieżą, w sąsiedztwie cmentarz zasłużonych,
Bukowina Tatrzańska – Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Bukowinie Tatrzańskiej z lat 1887-1900;
Jurgów – Kościół św. Sebastiana i Matki Boskiej Różańcowej w Jurgowie z 1675 roku, bogate wyposażenie barokowe. Skupisko szałasów pasterskich, unikat archaicznej kultury materialnej ziem górskich.
Jurgów – Zespół szałasów na Polanie Podkólne w Jurgowie;
Jurgów – Muzeum w zagrodzie sołtysów w Jurgowie;
Białka Tatrzańska – Kościół św. św. Szymona i Judy Tadeusza w Białce Tatrzańskiej z ok. 1700 roku, jednonawowy z wieżą.;
Trybsz – Kościół św. Elżbiety w Trybszu z 1567 roku;
Sromowce Niżne – Kościół św. Katarzyny w Sromowcach Niżnych z 1513 roku;
Niedzica – Spichlerz w Niedzicy;
Grywałd – Kościół św. Marcina w Grywałdzie – kościół z 2 poł. XV w. Jednonawowy z wieżą izbicową, wewnątrz cenne malowidła. Jeden z cenniejszych kościołów Podhala;
Szczawnica – Muzeum – Zbiory Etnograficzne w Szczawnicy oraz uzdrowisko rozwinięte w. XIX. Liczna zabudowa zdrojowa z willami i pensjonatami w stylu "tyrolskim”;
Kluszkowce – osada skansenowo-turystyczna, zespół kilkunastu budynków przeniesionych z terenu zalewu czorsztyńskiego. Zagrody, spichlerze, wille;
Maniowy – Kaplica cmentarna św. Sebastiana w Maniowym z 1723, z krużgankami, chłopska fundacja.
Dębno Podhalańskie – Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie Podhalańskim z końca XV wieku, zachowany bez zmian, jeden z najcenniejszych w Polsce, bogate wnętrze. Krucyfiks z XIV w., kompletny tryptyk z XVI w. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Harklowa – Kościół Narodzenia NMP w Harklowej, kościół z XV/XVI w., wewnątrz bogate wyposażenie,
Łopuszna – Kościół św. Trójcy w Łopusznej z XV wieku, jednonawowy, w ołtarzu tryptyk z w. XV. Dwór z 1800, z facjatą, dach mansardowy, obok domek z dachem łamanym.
Łopuszna – Dwór w Łopusznej;
Nowy Targ – Kościół cmentarny św. Anny w Nowym Targu;
Rdzawka – Kościół Świętego Krzyża "na Obidowej" w Rdzawce z 1757 roku;
Rabka – Kościół św. Marii Magdaleny w Rabce, obecnie Muzeum regionalne im. Władysława Orkana, jednonawowy z potężną wieżą izbicową, zwieńczoną barokowym hełmem cebulastym. Jeden z najpiękniejszych kościołów ziem górskich;
Krzeczów – Kościół św. Wojciecha w Krzeczowie, jednonawowy z przełomu XVI i XVII w., przeniesiony z Łętowni
Tokarnia – Kościół Matki Boskiej Śnieżnej w Tokarni z I poł. XVIII wieku, jednonawowy, wolno stojąca wieża. Zabytki sztuki ludowej, w tym rzeźba Chrystusa na osiołku, obwożona w czasie słynnych procesji w niedzielę palmową;
Łętownia – Kościół św. św. Szymona i Judy Tadeusza w Łętowni z lat 1760-1765; jednonawowy z parą kaplic i wieżą. Malowidła i bogate wyposażenie w. XVIII.
Kościół w Lachowicach
Sucha Beskidzka – Karczma w Suchej Beskidzkiej, dawna osada targowa, od XVIII miasto. Karczma podcieniowa z w. XVIII. Z dawnej zabudowy zachowane kilka domów małomiasteczkowych z facjatami /ul. Mickiewicza 1, 106 podcieniowy;
Lachowice – Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Lachowicach z 1789 roku;
Zawoja – Kościół św. Klemensa Papieża i Męczennika w Zawoi z 1888 roku;
Zawoja – Skansen im Józefa Żaka w Zawoi Markowej powstały w 1973 roku;
Zawoja – Karczma w Zawoi z 1836 r.
Zubrzyca Górna – Orawski Park Etnograficzny w Zubrzycy Górnej, skansen, dworek, chałupy, karczmy, zespół przemysłowy napędzany wodą, budownictwo obszaru orawskiego. Wnętrza wyposażone w pierwotne sprzęty i dzieła sztuki ludowej.
Sidzina – Muzeum Regionalne w Sidzinie, skansen;
Orawka – Kościół św. Jana Chrzciciela w Orawce, zbudowanego w latach 1650-1659, bogate wyposażenie wnętrza, malowidła ścienne i figuralne diabły i dusze czyśćcowe z w. XVI. Gotycki posąg Chrystusa *Frasobliwego z w. XV.
Spytkowice – Kościół Niepokolanego Poczęcia NMP w Spytkowicach z 1758 roku;
Sieniawa – Kościół pomocniczy św. Antoniego w Sieniawie z 1740 roku;
Chochołów – Muzeum Powstania Chochołowskiego w Chochołowie, malownicza wieś, naturalny rezerwat drewnianej architektury. Domy zrębowe, kryte wysokimi dachami gontowymi. Unikatowy dom wzniesiony z pnia jednej paręsetletniej jodły.
Witów – Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej w Witowie z lat 1910 – 1912;
Zakopane – Willa "Atma" w Zakopanem
Zakopane – Willa "Koliba" w Zakopanem z lat 1892-1894.
Drewniane kościoły UNESCO w Małopolsce: Dębno Podchalańskie
Wieliczka – Kościół św. Sebastiana w Wieliczce z 1581 roku;
Raciechowice – Dwór w Raciechowicach z 1760 roku;
Raciechowice – Kościół św. św. Jakuba Starszego i Katarzyny Aleksandryjskiej w Raciechowicach z 1720 roku, obraz NP Marii z w. XVI w sukienkach metalowych, dwór z 1760, parterowy z facjatką i dachem mansardowym, obok *spichlerz podcieniowy 1774.
Dobczyce – Skansen drewnianego budownictwa ludowego w Dobczycach, miasto na Rabą wzmiankowane 1226, zespół małego skansenu z karczmą i budynkami gospodarczymi.
Gruszów – Kościół Rozesłania Świętych Apostołów w Gruszowie z I poł. XVI wieku;
Łapanów – Kościół św. Bartłomieja w Łapanowie z 1529 roku;
Wola Zręczycka – Dwór Bella Vita w Woli Zręczyckiej z lat 1876-1879;
Krzesławice-Podkamień – Pustelnia św. Benedykta z kaplicą w Krzesławicach Podkamieniu;
Skrzydlna – Kościół św. Mikołaja Biskupa w Skrzydlnej z XVI wieku, z murowanym prezbiterium, wewnątrz krucyfiks gotycki z w. XIV, obraz późnogotycki w. XVI.
Wiśniowa – Kościół św. Marcina w Wiśniowej z 1730 roku;
Dobra – Kościół pomocniczy św. św. Szymona i Judy Tadeusza w Dobrej z końca XVII wieku;
Czchów – drewniana zabudowa w Czchowie;
Jurków – Kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Jurkowie koło Dobrej zbudowany w 1913 roku;
Poręba Wielka – Muzeum Biograficzne Władysława Orkana "Orkanówka" w Porębie Wielkiej;
Kasina Wielka – Kościół św. Marii Magdaleny w Kasinie Wielkiej z 1678 roku;
Wilkowisko – Kościół św. Katarzyny w Wilkowisku z lat 1923-1927;
Szyk – Kościół św. Stanisława Biskupa i św. Barbary w Szyku z 1633 roku, malowidła ścienne z w. XVII;
Jodłownik – Kościół pomocniczy Narodzenia NMP w Jodłowniku z 1585 roku, jednonawowy z wieżą izbicową;
Laskowa – Dwór w Laskowej, barokowy dwór z 1677 roku;
Rozdziele – Kościół św. Jakuba w Rozdzielu z końca XV wieku;
Kamionka Mała – Kaplica znajdująca się na cmentarzu wojennym nr 357;
Kamionka Mała – Kościół św. Katarzyny z drugiej połowy XVIII wieku;
Wielogłowy – Dwór w Wielogłowach z XVII wieku;
Rajbrot – Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny z początku XVI wieku, wewnątrz rzeźby późnogotyckie;
Rajbrot – Spichlerz w Rajbrocie
Tymowa – Kościół św. Mikołaja Biskupa z 1764 roku, trójnawowy, otoczony krużgankami. Wnętrze późnobarokowe.
Iwkowa – Kościół cmentarny Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Iwkowej, z 2. połowy XV wieku, malowidła ścienne z 1619;
Kościół cmentarny w Iwkowej
Jurków – Kościół Przemienienia Pańskiego z XVIII wieku;
Łososina Górna – Kościół Wszystkich Świętych z 1778 roku;
Zakliczyn – Zabudowa drewniana datowana na XVIII – XIX wiek, zabudowa małomiasteczkowa, zachowany układ urbanistyczny z czworokątnym rynkiem, unikatowe przykłady konstrukcji przysłupowej.
Brzozowa – Kościół św. Mikołaja Biskupa z I. połowy XVI wieku;
Siemiechów – Kościół Matki Boskiej Gromnicznej z przełomu XV i XVI wieku, malowidła ścienne z w. XVI i XVII;
Gromnik – Kościół św. Marcina Biskupa w Gromniku z 1727 roku, jednonawowy z wieżą ośmiokątną, zachowane bogate detale ciesielskie.
Ciężkowice – Zabudowa w Ciężkowicach, pierzeje rynku, miasto założone w 1348, zachowany układ urbanistyczny, domy z XVII i XIX w., usytuowane szczytowo z podcieniami na słupach z zastrzałami.
Jastrzębia – Kościół św. Bartłomieja z 1. połowy XVI wieku, jednonawowy z wieżą. Wyposażenie z XVIII w.
Podole-Górowa – Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z 1.poł. XVI wieku, cenne malowidła ścienne z 1542;
Biedniacka chałupa Pogórzan w Sądeckim Pakru Etnograficznym
Przydonica – Kościół Matki Boskiej Różańcowej w Przydonicy z [[1527] roku, malowidła ścienne 1527, dwa kompletne tryptyki gotyckie z w. XV. Obok spichlerz z w. XIX.
Nowy Sącz – Sądecki Park Etnograficzny, skansen, oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu, skansen budownictwa obszaru Lachów sądeckich i łemkowskiego. Dąbrówka Polska, Chełmiec Polski kościoły z XVII w.
Mogilno – Kościół św. Marcina w Mogilnie z 1765 roku;
Krużlowa Wyżna – Kościół Narodzenia NMP w Krużlowej z 1520 roku, jednonawowy z wieżą nakrytą hełmem cebulowym. malowidła z w. XVI, krucyfiks 1520;
Wilczyska – Kościół św. Stanisława w Wilczyskach zbudowanego w XVII wieku;
Stróże – Muzeum Pszczelarstwa im. Bogdana Szymusika w Stróżach, skansen założony w 2000 roku;
Grybów – Plebania – muzeum w Grybowie, między innymi gotyckie obrazy z XV i XVI w.
Ropa – Kościół św. Michała Archanioła w Ropie z 1761 roku, dwie wieże murowane, wyposażenie barokowe.
Szymbark – Kościół pomocniczy św. Wojciecha w Szymbarku, zbudowany w 1782 roku, jednonawowy ze szczytem o falistym wykroju
Szymbark – Cerkiew greckokatolicka Narodzenia Bogarodzicy w Szymbarku zbudowany w 1790 lub 1821 roku;
Szymbark – Ośrodek Budownictwa Ludowego w Szymbarku, skansen, oddział Muzeum Okręgowego w Nowym Sączu;
Polna – kościół św. Andrzeja Apostoła z w. XVI, malowidła z w. XVI]] – XVII, ołtarz i sprzęty z w. XVIII
Szalowa – Kościół św. Michała Archanioła w Szalowej z 1736 roku;
Moszczenica – Kaplica Chrystusa w Ciemnicy w Moszczenicy, położona na cmentarzu datowana na rok ok. 1680, ośmioboczna, nakryta dachem wielopołaciowym z latarnią. Malowidła ścienne z XVII w.
Libusza – Kościół Narodzenia NMP w Libuszy z ok. 1513 roku, z wieżą z 1609, wewnątrz malowidła ścienne o wybitnej wartości artystycznej z w. XVI. Odbudowywany po pożarze w 1986.
Kościółek pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny na Juście Tęgoborze
Trasa IVA – wariant Nowy Sącz-Limanowa
Nowy Sącz – Kościół cmentarny św. Heleny w Nowym Sączu z 1686 roku;
Świdnik – Dwór Wielogłowskich w Świdniku;
Tęgoborze – Kościółek pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny na Juście z II poł. XVII wieku, kamienna chrzcielnica z w. XV/XVI;
Męcina – Kościół św. Antoniego w Męcinie z 1638 roku;
Pisarzowa – Kościół św Jana Ewangelisty w Pisarzowej zbudowany w 1713 roku;
Tabaszowa – Kościół św. Mikołaja w Tabaszowej z 1753;
Chomranice – Kościół Imienia Najświętszej Marii Panny w Chomranicach z dzwonnicą z 1691-1692;
Trasa IVB – wariant Nowy Sącz-Krynica
Nowy Sącz – Kościół św. Rocha z lat 1595-1608;
Stary Sącz – Zabudowa w Starym Sączu - najstarszym mieście Małopolski, miasto istniejące w wieku XIII, rezerwat urbanistyczny, przy rynku czworobocznym liczne domu drewniane z wieku XVIII i XIX;
Milik – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana z 1813 roku, trójdzielna z wieżą izbicową, ikony z wieku XVI i IX;
Andrzejówka – Cerkiew greckokatolicka Zaśnięcia Bogurodzicy wybudowana w latach 1860 – 1864, trójdzielna z wieżą izbicową;
Wierchomla Wielka – Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła z 1821 roku, trójdzielna, ikonostas w. XIX.
Złockie – Cerkiew z 1873, trójkopułowa z dobudowaną wieżą.
Szczawnik – Cerkiew filialna greckokatolicka św. Dymitra z 1841 roku, wyposażenie z w. XVII/XIX.
Leluchów – Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra z 1861 roku;
Dubne – Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła w Dubnych a 1863 roku, zachowane wyposażenie z XVII-XIX wieku;
Wojkowa – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w Wojkowej zbudowany w 1790 lub w 1792 roku, trójdzielna wieża izbicowa, zachowane wyposażenie cerkiewne z w. XVII i XIX
Powroźnik- Cerkiew greckokatolicka św. Jakuba Młodszego w Powroźniku z 1600 roku, cenne ikony z XVII i XVII wieku. Jedna z najcenniejszych cerkwi grupy zachodniej łemkowskiej.
Muszyna – Muzeum w Muszynie;
Muszyna – Zabudowa mieszczańska w Muszynie z XIX wieku;
Jastrzębik – Cerkiew filialna greckokatolicka św. Łukasza Ewangelisty w Jastrzębiku zbudowana w 1 połowie XIX wieku, trójdzielna, wieża izbicowa ikony z XVII w.
Moszczenica Niżna – Kościół św. Mikołaja w Moszczenicy Niżnej z 2 połowy XVI wieku.
Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu
Cerkiew z XVIII w. w Wysowej.
Trasa V – Region Krynicko-Gorlicki
Krynica-Zdrój – Kościół pomocniczy Przemienienia Pańskiego i Matki Boskiej Częstochowskiej w Krynicy z 1863 roku;
Krynica-Zdrój – Willa "Romanówka"- Muzeum Nikifora w Krynicy powstała w XIX wieku;
Krynica-Zdrój – Zabudowa uzdrowiskowa w Krynicy z 2. połowy XIX wieku, zabudowa zdrojowa willami i pensjonatami z w. XIX i XX, większość w stylu "tyrolskim” Kaplica zdrojowa 1862, ośmioboczna,
Krynica-Zdrój Słotwiny – Cerkiew filialna greckokatolicka Opieki Bogurodzicy w Krynicy pochodzący z 1887 – 1888 roku;
Muszynka – Cerkiew filialna greckokatolicka św. Jana Ewangelisty w Muszynce z XVIII wieku;
Tylicz – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w Tyliczu z 1743 roku, Cerkiew 1743, z wieżą o pozornej izbicy;
Tylicz – Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Tyliczu z 1612 roku, wnętrze w. XVII/XVIII;
Mochnaczka Niżna – Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła w Mochnaczce Niżnej z XVIII wieku;
Banica – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana z połowy XVIII wieku;
Śnietnica – Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra w Śnietnicy zbudowana w 1755 roku;
Brunary – Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła w Brunarach Wyżnych z 1797 roku, trójdzielna z wieżą izbicową.
Czarna – cerkiew z 1834, o cechach klasycystycznych z fasadą w kształcie portyku
Wysowa – Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła w Wysowej wzniesiona w 1779 roku, kompletne wyposażenie cerkiewne, w. XVIII i XIX
Wysowa – Kościół NMP Wniebowziętej w Wysowej wybudowany w latach 1936-1938;
Hańczowa – Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy w Hańczowej z 1 połowy XIX wieku, trójdzielna z wieżą izbicową, kompletne wyposażenie cerkiewne z XVIII i XIX wieku. Jedna z najlepiej zachowanych cerkwi łemkowskich.
Uście Gorlickie – Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewii w Uściu Gorlickim z 1786 roku, wyposażenie w. XVIII i XIX
Kunkowa – Cerkiew greckokatolicka św. Łukasza Apostoła w Kunkowej z 1868 roku;
Kwiatoń – Cerkiew greckokatolicka św. Paraskewii w Kwiatoniu z 2 połowy XVII wieku, trójdzielna z wieżą izbicową, kompletne wyposażenie cerkiewne z w. XVIII i XIX. Jedna z najlepiej zachowanych cerkwi łemkowskich.
Skwirtne – Cerkiew filialna greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w Skwirtnem z 1837 roku, wyposażenie w. XVIII i XIX;
Zdynia – Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy w Zdyni z lat 1786 lub 1795;
Gładyszów – Cerkiew greckokatolicka Wniebowstąpienia Pańskiego w Gładyszowie zbudowana w latach 1938 – 1939;
Gładyszów – Cerkiew prawosławna Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Gładyszowie wzniesiona w 1857 roku;
Gładyszów – Kaplica w Gładyszowie
Wołowiec – Cerkiew filialna greckokatolicka Opieki Bogurodzicy w Wołowcu z XVIII wieku;
Krzywa – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana;
Pętna – Dzwonnica przy murowanej cerkwi greckokatolickiej św. Paraskewii w Pętnej datowana na rok 1700;
Cerkiew Kosmy i Damiana w Bereście
Bartne – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w Bartnem z 1842 roku;
Bartne – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w Bartnem z lat 1928 – 1929, trójdzielna z wieżą, wyposażenie cerkiewne z XVIII i XIX w. We wsi zachowane fragmenty zagród z chałupami z XIX w.
Bartne – Zabudowa łemkowska w Bartnem
Bodaki – Cerkiew filialna prawosławna św. Dymitra w Bodakach zbudowana w latach 1932-1934;
Bodaki – Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra z 1902 roku;
Ropica Górna – Cerkiew filialna greckokatolicka Michała Archanioła z 1813 roku, wyposażenie z w. XIX
Męcina Wielka – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana zbudowana w 1807 roku;
Owczary – Cerkiew greckokatolicka Opieki Bogurodzicy z 1653 roku, kompletne wyposażenie cerkiewne z XVII-XIX w. Jedna z najlepiej zachowanych cerkwi łemkowskich.
Sękowa – Kościół filialny św, św. Filipa i Jakuba w Sękowej z 1520 roku, jednonawowy z wieżą, obudowany podcieniami. Jeden z cenniejszych i najbardziej malowniczych kościołów w Małopolsce. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Berest – Cerkiew greckokatolicka św. św. Kosmy i Damiana w Bereście z 1842 roku, Ikonostas i ikony z XVIII i XIX w.
Polany – Cerkiew greckokatolicka św. Michała Archanioła powstała w 1820roku;
Kąclowa – Kościół pomocniczy św. Wojciecha powstały w latach 1926 – 1929;
Binczarowa – Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra w Binczarowej z 1760 roku, trójdzielna z wieżą izbicową z polichromia figuralna z 1549 i 1649. W sąsiedztwie zespół architektury plebańskiej, plebania, organistówka, stodoła, spichlerz, szpital ubogich.
Bogusza – Cerkiew greckokatolicka św. Dymitra z 1858 roku, cenne wyposażenie z XVII-XIX w.
Królowa Górna – Cerkiew greckokatolicka Narodzenia Bogurodzicy w Królowie Górnej zbudowana w 1815 roku, ikona Matki Boskiej "Orantki"
Ptaszkowa – Kościół Najświetszego Imienia Marii Panny w Ptaszkowej z 1555 roku, jednonawowy z parą kaplic o charakterze transeptu z wieżą. Rzeźby gotyckie, malowidła 1757.
Binarowa – Kościół św. Michała Archanioła w Binarowej z ok. 1500 roku, jednonawowy z wieżą i kaplicą. Gotycka rzeźba Matki Boskiej z ok. 1400. Cenne malowidła z w. XVI i XVII,. Jeden z cenniejszych zabytków na Podkarpaciu. Obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Różnowice – Kościół filialny pomocniczy św. Andrzeja w Rożnowicach z lat 1756-1764, trójnawowy z wieżą. Jeden z cenniejszych kościołów barokowych, wyposażenie z w. XVII i XVIII.
Rzepiennik Biskupi – Kościół pomocniczy św. Jana Chrzciciela w Rzepienniku Biskupim z początku XVI wieku, z wieżą z w. XVII. wyposażenie manierystyczne i barokowe, tryptyk z w. XVI.
Miejscowości leżące poza szlakiem
Kościół św. Katarzyny w Sławęcinie
Besko – kościół z XVIII w., w sąsiedztwie drewniany spichlerz. Drewniany budynek klasztoru SS. Felicjanek z lat 30. XX w.
Bezmiechowa Górna – cerkiew z 1830, wyposażenie cerkiewne z w. XIX.
Chabówka – kościół na Obidowej z 1757, odrestaurowany po pożarze 1955, interesująca polichromia współczesna.
Czerteż – cerkiew z 1742, trójdzielna, jednokopułowa. Klasyczny, zarazem najstarszy przykład cerkiewnej architektury bojkowskiej. Obok wolnostojąca dzwonnica.
Grabówka – kościół z XVII w. Przeniesiony z Grabownicy Starzeńskiej.
Michałówka – kościół z 1763, wnętrze późnobarokowe.
Sławęcin – Kościół św. Katarzyny w Sławęcinie, barokowy kościół z 2 połowy w. XVIII, cenne wyposażenie wnętrz, w tym tablicowy obraz gotycki z w. XV jeden z najstarszych zachowanych in situ *w Polsce południowo-wschodniej
Zyndranowa – zagroda łemkowska, rezerwat chronionego in sito budownictwa łemkowskiego, cenne zbiory etnograficzne.
Czermna – Kościół św. Marcina w Czermnej z 1520 roku.
Drewniane kościoły UNESCO w Małopolsce: Binarowa Wideo
Powiat Chrzanowski: Chrzanów, Trzebinia, Libiąż, Alwernia, Babice, Bolęcin, Czyżówka, Dulowa, Karniowice, Lgota, Młoszowa, Myślachowice, Piła Kościelecka, Płoki, Psary, Balin, Luszowice, Płaza, Pogorzyce, Źrebce, Brodła, Grojec, Kwaczała, Mirów, Nieporaz, Okleśna, Podłęże, Poręba Żegoty, Regulice, Źródła, Babice, Jankowice, Mętków, Olszyny, Rozkochów, Wygiełzów, Zagórze, Gromiec, Żarki
Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności za treści przekazywane i publikowane przez Użytkowników. Treści zamieszczane przez Użytkowników nie są poglądami i opiniami twórców Serwisu. Użytkownik zamieszczający treści niezgodne z prawem może ponieść za nie odpowiedzialność karną oraz cywilną. Wydawca serwisu - informacje i kontakt.
Turystyka i rekreacja 
Zapisz sie do RRS feed tego komentarza
